Sedat DEĞER
Sedat  DEĞER
MEB öğretmeni teşvik etmek istiyorsa, Doğu’da hizmet bölgesi sayısı 6’ya, hizmet puanı 52’ye çıkarılmalı
  • 16 Ağustos 2018 Perşembe
  • +
  • -
  • SEDAT DEĞER /

Milli Eğitim Bakanlığı doğuda çalışan öğretmenlere teşvik için Türkiye’deki mevcut 3 hizmet bölgesini 6 hizmet bölgesine çıkarmalı ve şu anda en fazla alınabilen 30 hizmet puanını ise 52 hizmet puanına yükseltmelidir” dedi.

Özellikle aynı bölge içinde bulunan doğu illerinin şartları bakımında düşünüldüğünde belirgin bir şekilde birbirlerinden farklı olmasına rağmen öğretmenler için aynı hizmet süre şartına ve hizmet puanına sahip olması öğretmenler açısından haksızlık oluşturmaktadır. En başta örnek vermek gerekirse; Hiç Mardin ile Hakkâri aynı hizmet bölgesinde yer alır mı diye soru sorarak konuya giriş yapmak istiyorum. Her iki İl’de de görev yapmış ve birebir yaşamış biri olarak diyorum ki Hakkâri’nin Mardin’e göre fiziki ve iklim koşulları bir hayli çok daha zor ama ne yazık ki aynı hizmet bölgesinde (eş değer alanlarda)  oldukları için her iki ilde de görev yapan öğretmenler aynı hizmet puan ve sürelerine tabi oluyorlar. O yüzden Hakkâri’de görev yapan öğretmenin zorunlu hizmet süre şartının Mardin gibi illere göre daha az olması lazım ve daha fazla hizmet puanı almalı ki öğretmenler çalıştıklarının karşılıklarının hakkıyla alabildiklerini hissedebilsinler. Aynı zamanda bu ve bunun gibi illerde kalan öğretmenlere her kaldıkları yıl için her yıl  2’şer puan arttırımlı  olacak şekilde fazladan puan almalı ki istediği yere tayin ile atanabilmek için daha fazla hizmet puanı toplamak için daha fazla görev yapmaları teşvik edilmelidir.

Gelişen zaman ile birlikte iller arasındaki koşul ve fiziki şartlar ile gelişmişlik düzey farkının bir hayli açılmasına sebep olmakla birlikte iklim şartlarındaki zorluğu da işin içine kattığımızda  öğretmen ihtiyacı fazla olan illerin 3 hizmet bölgesi olarak ayrılmasının artık günümüz şartlarına pek de uymadığını ortaya sermektedir. Belki de bundan 15-20 sene önce birçok il benzerlik gösterirken artık bazı illerin gelişmesi ile birlikte o eski benzerlikleri de ortadan kalkmış durumda fakat her ne hikmetse biz hala o önceki hizmet bölge ve hizmet alanlarına devam ediyoruz. O zaman artık hizmet bölge ve hizmet alanlarını günümüz şartlarına uygun hale getirme vakti geldi.

Doğuda öğretmen bulunamaması veya görev yapan öğretmenlerinde çok kısa süre çalıştıktan sonra başka illere tayin isteyip gitmesinden yakınılmaktadır. Kısacası doğu öğretmen tutamamaktan muzdarip. Sözleşmeli öğretmenlik gibi farklı statüde öğretmen istihdamı da bu sorunu tamamiyle çözemedi çözmeyecekte. Çünkü her ne kadar eski sistemle farklılıklar gösterse de geçmişte de sözleşmeli öğretmen istihdamı uygulanmış fakat 4 Haziran 2011 tarihinde yayımlanan 632 sayılı KHK ile kaldırılmıştı. Yani istenildiği gibi bir sonuç sağlanamamıştı. Bu yüzden yeniden uygulana sözleşmeli öğretmenlik sisteminde de başarıya ulaşılması konusunda büyük tereddütler mevcut.

Doğuda kalıcı öğretmen istihdamın sağlanabilmesi için sözleşmeli öğretmenlikten ziyade iki farklı şekilde teşvik uygulanması gerekir. Biri maddi teşvik iken diğeri ise doğuda çalışan ve daha fazla hizmet eden öğretmene daha fazla hizmet puanı verilecek sistemdir. Ayrıca 6 yıl öğretmeni herhangi bir yerde isteği dışında tutmak istenilen verimi de sağlamaz. Zira ”Zorla güzellik olmaz “ sözünden yola çıkarak öğretmenlerinde bulunduğu yerde zorla kalma psikolojisi ile her geçen ay ya da yıl verimsiz çalışmasını da beraberinde getirecektir. Belki daha fazla yıl atandığı okul veya ilde kalması sağlanmış olacak ama eğitimin kalitedeki verimi sağlanamayacaktır. Bir iş isteyerek mi yoksa istemeyerek mi yapıldığında daha verimli olur? Tabi ki isteyerek aşk ile şevk ile yapılan bir işten kalite sağlanabilir. Bu yüzden öncelikle doğuda çalışmayı teşvik edici şekilde öğretmenlerin maaşlarına ekstra “zorunlu hizmet tazminatı” adı altında ücret ödenmesi ile birlikte mevcut hizmet bölgelerini 3’ten 6’ya çıkartarak skalanın genişlemesi yani daha zor şartlarda çalışan öğretmenin daha fazla hizmet puanı alması da sağlanmalıdır.


Eğitim bölge sayısı 3’ten 6’ya çıkartılarak doğudaki öğretmenin daha fazla yıl çalışmasını da teşvik edecek şekilde fazla hizmet puanı almaları sağlanmalıdır;

Doğuda çalışan öğretmenlerin yakındığı ve şevkini kıran hususlardan biri de tayin olmak istediğinde hizmet puanının yetersizliğidir. Şimdi akıllara eğer biz daha fazla hizmet puanını verirsek adam bir an evvel topladığı yüksek hizmet puanıyla çekip batıya gidebilir diye de bir düşüncede gelebilir. Ama şu an önereceğim sistemde ise öğretmenin doğu ilinde (öğretmen ihtiyacı fazla olan ilde) daha fazla kaldıkça daha fazla hizmet puanı alması ve daha çok çalışarak istediği yere atanma olasılığının arttırılmasını öngörmektedir. Tam olarak öğretmenin sorunu; ne kadar yıl çalışsa da batıya tayin olmak istediğinde batıda çalışan öğretmenlerin hizmet puanlarının yüksek olmasından dolayı atamasının olmayacağını biliyor olması ve yaşamasıdır. Bundan dolayı da bir çok öğretmen ya bir an evlenerek yada sağlık gibi mazerete bağlı başvuruları kullanarak tayin istemektedir. Dilim varmıyor ama sahte veya sevmeden sırf atanmak için evlilikler yapıyorlar yada yakınlarının hastalıklarını kullanmaktadırlar. Âmâ daha fazla çalışarak daha fazla hizmet puanı toplayabilse veya bunu bilse bu sefer öğretmen herhangi bir bahanenin arkasına sığınıp mazerete bağlı atamalarla birlikte tayin olmayı aklının ucundan bile geçirmeyecek ve kendi hakkıyla topladığı hizmet puanlarıyla tayin olma yoluna gideceklerdir.

Önemli olan doğudaki öğretmenin tayin isteyeceği zaman batıda fazla hizmet puanına sahip öğretmenlerin hizmet puanlarının altında ezilmesinin ve önüne geçilmesi ve şartı zor olan yerde çalışmasının karşılığını hakkaniyetiyle almasıdır. Bu şekli ile doğudaki öğretmen 1 veya iki sene içinde mazeret ataması ile batıya veya daha iyi şartlara sahip illere gitmek isteme düşüncesi yerine bu sefer bulunduğu yerde her çalıştığı sene için batıya göre daha yüksek puan getireceğini bildiği için bu düşünce ile birlikte daha fazla bulunduğu yerde çalışma yoluna gidecektir. Zaten doğuda çalışan öğretmenin çalışma ve diğer faktörlerin zorluklarından dolayı daha fazla hizmet puanı alması en doğal hakları olması gerek.

Diğer bir yandan mevcut hizmet alanı ve bölgelerine baktığımızda bir adaletsizlik söz konusu. Bunu hem Mardin ile Hakkari ve Şanlıurfa’da çalışmış bir öğretmen olarak söylüyorum. En basit bakış açısıyla Mardin ve Hakkaki’nin aynı bölge yani 3. hizmet bölgesinde olması mantık ile çelişmektedir. O coğrafi bölgeleri görüp yaşayanlar çok iyi bilirler ki Mardin ile Hakkari arasında gerek coğrafi koşullar bakımdan gerekse yaşam koşulları bakımdan dağlar kadar fark var fakat her şeye rağmen Hakkari ve Mardin hizmet bölgesi olarak aynı bölgede yani 3. hizmet bölgesinde. Bu sadece bir örnek ki bu örnekleri çoğaltabiliriz çünkü bir çok il aralarında çok büyük koşul farkına sahip olsa da ne yazık ki aynı bölge içinde değerlendirilmekte ve bu yüzden de bir çok öğretmen de daha zor şartlar altında çalışsa da daha iyi çalışma koşullarda çalışan öğretmen ile aynı hizmet puanını almakta ve bu da haksızlık olarak karşımıza gelmektedir.

Örneğin: Mardin merkezde görev yapan öğretmen 22 puan alırken Hakkari merkezde çalışan öğretmen de aynı puanı yani 22 puanı almaktadır. Mardin’in gelişmişliği ile Hakkari’nin her şartta aynı gelişmişlik düzeyinde olmadığından yola çıkarak öğretmenlerin bu şekilde aynı puanı almaları haksızlıktır. Bunun için hizmet bölgelerinin sayısı 3’ten 6’ya çıkartılarak buna bağlı verilen hizmet puan aralıklarının skalasının genişliği arttırılmalı. Bu sayede öğretmenlerin çalıştığı yerden hakkıyla hizmet puanı aldığı güveni oluşturularak daha yüksek hizmet puanı aldığı yerde istediği yere atanmak için daha fazla çalışarak puan biriktirme çabasında olması da sağlanır. Bir öğretmen, eğer kaldığı yerde daha fazla hizmet puanı alıyorsa batıda  atanmak istediği yerdeki yüksek hizmet puanını ulaşabilmek için daha fazla yıl çalışmak isteyecektir. Çünkü atanmak istediği yere gitmek için başka yere atanarak daha az hizmet puanı almak mantıklı gelmeyecek ve bulunduğu yerde çalışmaya devam ederek hizmet puanı biriktirme yoluna gidecektir.

17 Nisan 2015 Tarihli resmi gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği 37. maddesine göre iller gruplandırılarak üç hizmet bölgesine ayrılıştır. 38. madde 1. fıkrasına göre ise okullar gruplandırılarak altı hizmet alanına ayrılmıştır. Fakat dediğim gibi 3 hizmet bölgesi yetersiz gelmekte bunun yerine 6 hizmet bölgesi olacak şekilde iller gruplandırılmalıdır.

MEVCUT HİZMET BÖLGELERİ ÇİZELGESİ

HİZMET BÖLGELERİ ÇİZELGESİ EK-1
BİRİNCİ HİZMET BÖLGESİ İLLERİ İKİNCİ HİZMET BÖLGESİ İLLERİ ÜÇÜNCÜ HİZMET BÖLGESİ İLLERİ
1 Adana 1 Adıyaman 1 Ağrı
2 Afyonkarahisar 2 Artvin 2 Ardahan
3 Aksaray 3 Bayburt 3 Batman
4 Amasya 4 Çankırı 4 Bingöl
5 Ankara 5 Elazığ 5 Bitlis
6 Antalya 6 Erzincan 6 Diyarbakır
7 Aydın 7 Giresun 7 Erzurum
8 Balıkesir 8 Gümüşhane 8 Hakkari
9 Bartın 9 İstanbul 9 Iğdır
10 Bilecik 10 K.Maraş 10 Kars
11 Bolu 11 Kastamonu 11 Mardin
12 Burdur 12 Kırşehir 12 Muş
13 Bursa 13 Kilis 13 Siirt
14 Çanakkale 14 Malatya 14 Şırnak
15 Çorum 15 Nevşehir 15 Tunceli
16 Denizli 16 Niğde 16 Van
17 Düzce 17 Ordu
18 Edirne 18 Rize
19 Eskişehir 19 Sivas
20 Gaziantep 20 Şanlıurfa
21 Hatay 21 Tokat
22 Isparta 22 Yozgat
23 Mersin
24 İzmir
25 Karabük
26 Karaman
27 Kayseri
28 Kırıkkale
29 Kırklareli
30 Kocaeli
31 Konya
32 Kütahya
33 Manisa
34 Muğla
35 Osmaniye
36 Sakarya
37 Samsun
38 Sinop
39 Tekirdağ
40 Trabzon
41 Uşak
42 Yalova
43 Zonguldak

 

Bu hizmet bölgesi çizelgesi ise günümüz şartlarına uygun olmadığı için ülkemizdeki iller aşağıdaki gibi 3 hizmet bölgesinden 6 hizmet bölgesine çıkartılmalıdır.

 

YAPILMASI GEREKEN HİZMET BÖLGELERİ ÇİZELGESİ

HİZMET BÖLGELERİ ÇİZELGESİ EK-1
BİRİNCİ HİZMET BÖLGE İLLERİ İKİNCİ HİZMET BÖLGE İLLERİ

 

ÜÇÜNCÜ HİZMET BÖLGE İLLERİ DÖRDÜNCÜ HİZMET BÖLGE İLLERİ BEŞİNCİ HİZMET BÖLGE İLLERİ ALTINCI HİZMET BÖLGE İLLERİ
1 Adana

 

1 Afyonkarahisar

 

1 Elazığ

 

1 İstanbul

 

1 Diyarbakır

 

1 Ağrı
2 Ankara

 

2 Aksaray

 

2 K.Maraş

 

2 Adıyaman 2 Batman

 

2 Ardahan
3 Antalya

 

3 Amasya

 

3 Malatya

 

3 Artvin 3 Erzurum

 

3 Bingöl
4 Aydın

 

4 Balıkesir

 

4 Nevşehir

 

4 Bayburt 4 Mardin

 

4 Bitlis
5 Bursa

 

5 Bartın

 

5 Niğde

 

5 Çankırı 5 Iğdır

 

5 Hakkari
6 Denizli

 

6 Bilecik

 

6 Sivas

 

6 Erzincan 6 Van 6 Kars
7 Eskişehir

 

7 Bolu

 

7 Giresun 7 Muş
8 Gaziantep

 

8 Burdur

 

8 Gümüşhane 8 Siirt
9 Mersin

 

9 Çanakkale

 

9 Kastamonu 9 Şırnak
10 İzmir

 

10 Çorum

 

10 Kırşehir 10 Tunceli
11 Kayseri

 

11 Düzce

 

11 Kilis
12 Kocaeli

 

12 Edirne

 

12 Ordu
13 Konya

 

13 Hatay

 

13 Rize
14 Muğla

 

14 Isparta

 

14 Şanlıurfa
15 Samsun

 

15 Karabük

 

15 Tokat
16 Karaman

 

16 Yozgat
17 Kırıkkale

 

18 Kırklareli

 

19 Kütahya

 

20 Manisa

 

21 Osmaniye

 

22 Sakarya

 

23 Sinop

 

24 Tekirdağ
25 Trabzon
26 Uşak

 

27 Yalova
28 Zonguldak

 

 

İller 6 Hizmet bölgesine ayrılmasına rağmen yine okullardan yani eğitim kurumlarından 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarındakiler zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamı dışında; 4, 5 ve 6 ncı hizmet alanlarındakiler ise zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamında sayılmaya devam etmelidir. Buna göre;

 

1.alan 2.alan 3. alan 4. alan 5. alan 6. alan
1.BÖLGE ——- ——- —— 10 yıl 9 yıl 8 yıl
2.BÖLGE ——- ——- ——- 9 yıl 8 yıl 7 yıl
3.BÖLGE ——- ——- ——- 8 yıl 7 yıl 6 yıl
 4.BÖLGE ——- ——- ——- 7 yıl  6 yıl 5 yıl
5.BÖLGE ——- ——- ——- 6 yıl 5 yıl 4 yıl
 6.BÖLGE ——- ——- ——- 5 yıl 4 yıl 3 yıl

 

Yukarıda yeniden oluşturularak 3 hizmet bölgesinden 6 hizmet bölgesine çıkartılan tabloda belirtilen hizmet bölgesi ile hizmet alanındaki eğitim kurumunda(okulda) görev yapan öğretmenler, öngörülen çalışma süresini tamamladığı takdirde zorunlu hizmet yükümlülüğünü yerine getirmiş olacaktır.

Tavsiye ettiğim yeni bölge sistemine göre önceden 1. hizmet bölge(çoğunluğu batı ileri) illerinde bir öğretmen en fazla 7 yıl çalışarak zorunlu hizmet yükümlülüğünü yerine getirirken yeni hali ile ise 3 yıl daha fazla çalışarak 10 yılda zorunlu hizmet yükümlülüğünü yerine getirmiş olacak. Böylece öğretmen 1-3 . Hizmet bölgesindeki illerde daha fazla çalışarak zorunlu hizmet yükümlülüğünü bitirmek yerine batıya göre daha az çalışma süresi öngörülen 4-6 hizmet bölgesindeki okullarda çalışmayı daha çok tercih edecektir.

Ayrıca 30 olan en yüksek hizmet puanı 52 puan olacak şekilde aşağıda belirttiğim şekilde yeniden belirlenmeldir;

1.alan 2.alan 3. alan 4. alan 5. alan 6. alan
1.BÖLGE  

10 puan

11 puan 12 puan 14 puan 16 puan 18 puan
2.BÖLGE 12 puan 13 puan 14 puan 16 puan 18 puan 20 puan
3.BÖLGE 13 puan 14 puan 16 puan 20 puan 24 puan 28 puan
 4.BÖLGE 16 puan 18 puan 20 puan 24 puan   28 puan  32 puan
5.BÖLGE 22 puan 24 puan 24 puan 30 puan 36 puan 42 puan
 6.BÖLGE  26 puan  28 puan 30 puan 36 puan 44 puan 52 puan




Not : Ayrıca 3. Hizmet bölgesi ve daha üstü illerin zorunlu hizmet yükümlülüğü öngörülen (4.-5.-6. Hizmet alanları) okulda görev yapan öğretmenler çalıştıkları her yıl için çalıştığı süre sayısının 2 ile çarpılmak üzere artırımlı olarak hizmet puanı alır.

Örnek : 5. Hizmet bölgesinde yer alacak Mardin’in 4. Hizmet alanında her yıl 30 hizmet puanı alan öğretmen ayrıca her yıl için o yıl süre sayısının 2 ile çarpılmış hali kadar hizmet puanı alacak. Diyelim ki bir öğretmen 5 yıl Mardin’de çalıştı 1. Yıl için 2,2. Yıl için 4, 3. Yıl için 6,4.yıl için 8,5. Yıl için 10 puan almak üzere normalde almış olduğu 5 yılın sonundaki 150 puanın yanı sıra 30 hizmet puanını da fazladan alacak ve toplamda 5 yılda 180 hizmet puanı almış olacak.Fakat 6. Hizmet bölgesi yine 4. Hizmet alanında olan okuldaki öğretmen ise normalde 180 puan almanın yanı sıra yine 5 senelik hizmetinin karşılığı olarak 30 puan daha alacak ve eş değer hizmet alanında olmasına rağmen bir yüksek hizmet bölgesinde olduğu için 210 hizmet puanına sahip olabilecek.

Bu durumda, hizmet puanı teşviki ile öğretmenlerin doğuda daha fazla kalarak daha fazla hizmet puanı toplamaya itebilecek ve “topladığım fazla hizmet puanlarıyla istediğim yere atanırım” mantığı ile daha fazla çalışmasına sevk edecektir.Kaldı ki daha zor şart altında çalışan öğretmenlerinde hakettiğini almasını ve bir farkının olmasını sağlayacaktır. Ben olsam zorunlu hizmet sayılan 1. Bölge 4. Alanda 5 yılda 70 puan toplayacağıma 4 veya 5 ile 6. Hizmet bölgesinde eş değer alanda çalışarak daha fazladan 70 veya 150 puan daha fazla puan toplamayı yeğlerim.

Yeni tabloya göre bir öğretmen çalıştığı okulun bulunduğu hizmet bölgesi ile hizmet alanına göre tabloda karşılığı bulunan hizmet puanını almaya başlayacaktır.Mevcut hizmet puanı sisteminde bir öğretmen 3 hizmet bölgesine göre en fazla 30 hizmet puanı alırken önerdiğim hizmet puanı tablosuna  göre ise 4.,5. ve 6. hizmet bölge illerin oluşturulması ile bu bölge illerinde görev yaparak eskiye göre çıplak haliyle 22 puana kadar daha fazla hizmet puanı almış olacak. Tayin olmak isteyen öğretmen için daha fazla hizmet puanı olan yerde bulunmak daha cazip hale geldiği için birkaç yıl daha çalışmak isteyebilecek ve bu da öğretmenin doğuda kalma süresinin artmasını sağlayacaktır.

Doğuda öğretmenlerin çalışmasını teşvik etmek istiyorsak ve gönülleri ile çalışmalarını sağlamak istiyorsak öncelikle ilk olarak  fazladan hizmet puan almalarının sağlanması yerinde bir adım olacaktır.

Sedat DEĞER

Sedat DEĞER

Sedat DEĞER

Lider Eğitimci Yazarlar Derneği Genel Başkanı - Yayınlanmış kitabı: “Öğretmen Hakları ve Hukuku 1” - Resmi web sitesi: http://www.sedatdeger.com

Sosyal Medyada Paylaşın:
Etiketler:
Sedat Değer

  • YENİ
Geylan: 1709 şube müdürü ataması iptal edilmeli

Geylan: 1709 şube müdürü ataması iptal edilmeli

8 Kasım 2020, Geylan: 1709 şube müdürü ataması iptal edilmeli için yorumlar kapalı
Covid-19 Konusunda Kime İnanacağımızı Şaşırdık

Covid-19 Konusunda Kime İnanacağımızı Şaşırdık

7 Kasım 2020, Covid-19 Konusunda Kime İnanacağımızı Şaşırdık için yorumlar kapalı
BUÜ, girişimci ve yenilikçi üniversiteler arasında 19. sırada

BUÜ, girişimci ve yenilikçi üniversiteler arasında 19. sırada

6 Kasım 2020, BUÜ, girişimci ve yenilikçi üniversiteler arasında 19. sırada için yorumlar kapalı
MEB 2020 bütçesi sorunları çözmekten uzak

MEB 2020 bütçesi sorunları çözmekten uzak

5 Kasım 2020, MEB 2020 bütçesi sorunları çözmekten uzak için yorumlar kapalı
MEB Bütçesi TBMM’de Kabul Edildi

MEB Bütçesi TBMM’de Kabul Edildi

5 Kasım 2020, MEB Bütçesi TBMM’de Kabul Edildi için yorumlar kapalı
BUÜ’de ilk yapay kalp nakli başarıyla gerçekleşti

BUÜ’de ilk yapay kalp nakli başarıyla gerçekleşti

5 Kasım 2020, BUÜ’de ilk yapay kalp nakli başarıyla gerçekleşti için yorumlar kapalı
Mutlu çocuk mutlu birey oluyor

Mutlu çocuk mutlu birey oluyor

5 Kasım 2020, Mutlu çocuk mutlu birey oluyor için yorumlar kapalı
BUÜ, Araştırma ve Aday Araştırma Üniversiteleri arasında 3 sıra birden yükseldi

BUÜ, Araştırma ve Aday Araştırma Üniversiteleri arasında 3 sıra birden yükseldi

5 Kasım 2020, BUÜ, Araştırma ve Aday Araştırma Üniversiteleri arasında 3 sıra birden yükseldi için yorumlar kapalı
‘Bursa’da 50’nin üzerinde öğretmen koronaya yakalandı’

‘Bursa’da 50’nin üzerinde öğretmen koronaya yakalandı’

5 Kasım 2020, ‘Bursa’da 50’nin üzerinde öğretmen koronaya yakalandı’ için yorumlar kapalı
Otomotivin Geleceği Tasarım Yarışması’na Uludağ Üniversitesi İmzası

Otomotivin Geleceği Tasarım Yarışması’na Uludağ Üniversitesi İmzası

31 Ekim 2020, Otomotivin Geleceği Tasarım Yarışması’na Uludağ Üniversitesi İmzası için yorumlar kapalı
Sponsorlu Bağlantılar